Vlaams minister van onderwijs Pascal Smet deelde in de Katholieke Hogeschool Leuven de kersverse bachelors uit aan zo'n 200 afgestudeerden. Hij riep daarbij op om ervoor te zorgen dat het onderwijs geen kansengroepen zou uitsluiten.
In wezen heeft hij gelijk : wanneer een jongere zijn of haar talenten niet kan ontplooien omwille van physieke, ideologische of financiële beperkingen dan hebben we een probleem. Als samenleving kunnen we er alleen maar baat bij hebben om zoveel mogelijk mensen de kans te geven om hun talenten te ontplooien. Het zijn namelijk deze talenten die ervoor zorgen dat onze samenleving groeit en bloeit.
Maar moet het ondersteunen dan gaan ten koste van diegenen die op eigen kracht een diploma halen? Onder de voormalige minister Frank Vandenbroucke werd de nadruk gelegd op het behalen van resultaten. Er moesten veel meer afgestudeerden komen. En diegenen die daar normaal niet in slagen die moesten maar een handje geholpen worden.
Vandenbroucke heeft nooit begrepen dat zijn - ongetwijfeld nobel bedoeld - plan de kwaliteit van ons onderwijs danig aantast. Wanneer je namelijk kunstgrepen gaat toepassen om mensen door het onderwijs te sleuren, ongeacht of ze daar nu de capaciteiten voor hebben, dan hol je het diploma uit. Want naast talenten moet een student ook de motivatie en de inzet hebben om zijn of haar diploma te halen. Zonder die motivatie en zelfdiscipline creëer je afgestudeerden die in het beroepsleven van de ene job naar de anderen fladderen omdat ze niet het doorzettingsvermogen hebben om ook aan moeilijke situaties het hoofd te bieden. Ze zijn tegen dan zo gewend om bevoorrecht te worden dat ze dat ook gaan eisen van hun toekomstige werkgevers.
Het is een feit dat men relatief weinig allochtone studenten in het hoger onderwijs aantreft. Dat heeft weinig te maken met ons eigen onderwijssysteem maar alles met een mentaliteit bij de allochtone groepen zelf. De meesten van hen zijn ofwel geboren in België of wonen sinds hun prille jeugd in ons land. Zij kregen dus in principe dezelfde kansen als de autochtone kindjes op de kleuterschool. Maar velen van hen starten met een handicap omdat ze het Nederlands niet machtig zijn.
Onze overheid probeert daar al jaren een mouw aan te passen maar heeft blijkbaar nog steeds niet het juiste soort wol gevonden omdat de resultaten er nog steeds niet zijn. Een voorstel zou kunnen zijn om alle kleutertjes een taaltest af te nemen alvorens hen los te laten op de lagere school. Diegenen die niet slagen krijgen een intensief jaar Nederlands, dat moet deze lacune opvangen.
Maar we moeten eerlijk durven zijn : de inspanningen kunnen niet van één kant blijven komen. De overheid mag gerust stimuleren maar ze moet ook de wil hebben om te sanctioneren wanneer er onwil bestaat. In de kleuterschool is de sanctie voor de ouders omdat die nog steeds verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van hun kinderen. In het hoger onderwijs is de sanctie voor rekening van de student zelf in de vorm van slechte resultaten. En die resultaten mogen niet kunstmatig opgesmukt worden omdat die student toevallig van allochtone afkomst is.
Onze hogescholen en universiteiten worden elk jaar bevolkt door studenten uit de vier windstreken. Zij volgen probleemloos les en mits de juiste inzet halen zij wel het zo gegeerde diploma. Zij bewijzen dat inzet en discipline wel vruchten afwerpen en dat het echt niet nodig is om hen positief te discrimineren omdat ze toevallig hun roots niet in België hebben.
Laat ons dus die studenten, die voor een uitdaging staan op gebied van gezondheid en financiën, een steuntje in de rug geven. Maar durf er ook sancties tegenover stellen als zij - ondanks de hulp die ze krijgen - een duidelijke onwil tonen om zich in te zetten of zich te houden aan het protocol.
HLN België - Smet: "Onderwijs mag geen kansengroepen uitsluiten" (990878).
